Wyckoff · 2025-03-27

Lý thuyết đấu giá: Thị trường thực sự vận hành như thế nào

Thị trường tài chính giống như những cuộc đấu giá, nơi người mua và người bán gặp nhau và thương lượng với nhau.

Lý thuyết đấu giá là gì?

Lý thuyết thị trường đấu giá (Auction Market Theory) là mô hình giải thích cách thị trường tài chính vận hành như một cuộc đấu giá liên tục, nơi người mua và người bán thương lượng để tìm ra mức giá hợp lý.

J. Peter Steidlmayer là người đầu tiên áp dụng lý thuyết đấu giá vào giao dịch thông qua Market Profile.

Sau đó, Jim Dalton đã phát triển phương pháp này thông qua những nghiên cứu sâu hơn về hành vi thị trường.

Hiệu quả của thị trường

Ở phần trước, chúng ta đã học về Quy luật Cung và Cầu và tìm hiểu về vùng cân bằng.

Khi giá chạm tới vùng cân bằng, thị trường hiệu quả, và khi giá rơi vào vùng mất cân bằng, thị trường kém hiệu quả.

Hình 1: Lý thuyết đấu giá của thị trường

Thị trường hiệu quả

Quá trình đấu giá diễn ra giữa các bên tham gia, khiến giá di chuyển để tìm vùng cân bằng.

Vùng giá cân bằng được xem là một phạm vi mà giá đảo chiều liên tục mỗi khi chạm tới biên của vùng đó, tạo thành một giai đoạn phát triển theo chiều ngang.

Trong phạm vi đó, người mua và người bán đều cảm thấy thoải mái khi giao dịch và không bên nào thể hiện sự kiểm soát rõ ràng.

→ Tại thời điểm này, thị trường đang đạt được hiệu quả.

Người mua cảm thấy mình đang mua rẻ và người bán cho rằng mình đang bán đắt.

Thị trường kém hiệu quả

Đến một thời điểm nào đó, khi thông tin (tốt hoặc xấu) được công bố khiến người mua và người bán cảm thấy mức giá trong phạm vi đó không còn hiệu quả nữa, họ sẽ nảy sinh bất đồng.

Một trong hai bên sẽ nắm quyền kiểm soát và đẩy giá ra khỏi vùng cân bằng trước đó. Đây là giai đoạn giá phát triển theo chiều dọc.

Trên biểu đồ, vùng giá mất cân bằng là một xu hướng tăng/giảm rõ ràng sau khi giá phá vỡ vùng cân bằng, tạo thành một kênh giá tăng/giảm.

→ Tại thời điểm này, thị trường kém hiệu quả.

Giá sẽ tiếp tục di chuyển trong vùng mất cân bằng (một xu hướng tăng hoặc giảm) dưới sự kiểm soát của người mua hoặc người bán, cho đến khi họ tìm được "tiếng nói chung".

Tại thời điểm này, cả hai bên đã thống nhất về giá, khiến thị trường rơi vào một vùng cân bằng mới.

Hình 2: Giá liên tục luân chuyển giữa hai trạng thái cân bằng và mất cân bằng

Giá liên tục đi từ vùng cân bằng này sang vùng cân bằng khác, tạo thành một chu kỳ thị trường đầy đủ mà chúng ta đã học ở Phần 1.

Phần lớn thời gian giá nằm trong vùng cân bằng, khoảng 80% đi ngang và 20% có xu hướng.

Vùng cân bằng chính là nơi giá tích lũy hoặc phân phối, điều mà phương pháp Wyckoff tập trung khai thác.

Ví dụ về lý thuyết đấu giá:

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu Tesla đang giao dịch ở mức $500.

Sau tin tức một chiếc xe tự lái của Tesla gây tai nạn, giá cổ phiếu giảm vì nhà đầu tư mất niềm tin.

Cổ phiếu tiếp tục giảm cho đến khi người mua cảm thấy hài lòng ở mức $300 và mua vào, và giá tạo ra một vùng cân bằng mới.

Sau một thời gian, lỗi của xe tự lái được khắc phục, và cổ phiếu Tesla tăng trở lại vùng cân bằng cũ quanh mức $500.

Chúng ta sẽ đi sâu phân tích lý thuyết đấu giá trên biểu đồ dựa trên công cụ Volume Profile trong các bài viết sau!

Giá trị tài sản

Khi thị trường đạt hiệu quả, các bên tham gia đấu giá đang chấp nhận giá trị của tài sản trong vùng cân bằng đó.

Chúng ta sẽ đi sâu phân tích các yếu tố tạo nên giá trị của tài sản, bao gồm: giá, thời gian và khối lượng.

Giá trị = Giá + Thời gian + Khối lượng

Giá

Giá giống như một công cụ thăm dò. Nó luôn di chuyển để thăm dò mức độ phản ứng của các bên tham gia thị trường.

Nếu các bên tham gia cảm thấy giá hợp lý, họ sẽ tham gia giao dịch.
Nếu mức giá tìm được không thu hút các bên tham gia, họ sẽ từ chối giao dịch và giá sẽ di chuyển sang vùng khác hấp dẫn hơn.

Thời gian

Trong một vùng giá mà các bên tham gia cảm thấy hợp lý để giao dịch, giá sẽ dành nhiều thời gian ở lại đó.

Vùng giá càng hiệu quả, các bên tham gia càng muốn ở lại và giao dịch lâu hơn.
Vùng giá kém hiệu quả sẽ khiến họ tham gia trong thời gian ngắn hơn.

Sức hấp dẫn của một vùng giao dịch tỉ lệ thuận với thời gian nó tồn tại.

Giá ở trong một vùng càng lâu thì sau khi thoát khỏi vùng đó, giá sẽ đi càng xa (xem lại Quy luật Nguyên nhân và Kết quả).

Khối lượng

Khối lượng giao dịch thể hiện nỗ lực của mức giá đó, thể hiện sự quan tâm của các bên tham gia đấu giá.

Những vùng giá có khối lượng cao nghĩa là vùng giá đó được các bên tham gia thị trường đánh giá cao, và ngược lại.

Ba biến số giá, thời gian và khối lượng có thể thay đổi, khiến giá trị của tài sản thay đổi theo. Do đó, trader cần đánh giá chúng liên tục để tìm ra mức giá trị hợp lý.

Thay đổi giá trị

Hình 3: Chấp nhận hay từ chối giá trị?

Giải thích Hình 3:

Khi giá ở trạng thái phát triển theo chiều ngang (cân bằng), giá và giá trị trùng nhau.
Khi giá thoát khỏi vùng cân bằng và chuyển sang trạng thái phát triển theo chiều dọc (mất cân bằng), giá và giá trị đang phân kỳ.
Giá đi trước, giá trị chấp nhận và đi theo (chấp nhận giá trị).
Giá đi trước, giá trị không đi theo (từ chối giá trị), khiến giá quay trở lại vùng cân bằng trước đó.

Trong trạng thái cân bằng, mức giá cân bằng nhất sẽ nằm ở giữa biên trên và biên dưới của cấu trúc.

Khi giá chạm biên trên, người mua cảm thấy đắt và không muốn mua, và khi giá chạm biên dưới, người bán cảm thấy rẻ và không muốn bán.

Do đó, 2 vùng cực trị thể hiện mức giá không công bằng, khiến giá có xu hướng muốn quay đầu trở lại.

Trong trạng thái mất cân bằng, trong ba biến số, GIÁ là biến số đi trước để xác định một vùng cân bằng tiềm năng. Việc chấp nhận hay từ chối giá trị phụ thuộc vào hai biến số còn lại là THỜI GIAN và KHỐI LƯỢNG.

Sau khi biến số giá tìm được vùng cân bằng mới, biểu hiện của việc chấp nhận giá trị là:

Giá được giữ ổn định trong một phạm vi (biến số thời gian)
Người mua và người bán bắt đầu giao dịch (biến số khối lượng).

Áp dụng lý thuyết đấu giá vào Wyckoff

Steidlmayer đã chia thị trường thành bốn giai đoạn như sau:

4 giai đoạn thị trường theo lý thuyết đấu giá Hình 4: Bốn giai đoạn của thị trường

1. Giai đoạn xu hướng: Giá đang phát triển theo chiều dọc, cung–cầu mất cân bằng.
1. Giai đoạn dừng xu hướng: Các trader phía đối lập xuất hiện và chặn xu hướng, tạo thành biên trên và biên dưới của vùng giao dịch.
1. Giai đoạn đi ngang: Giá phát triển theo chiều ngang, dao động trong vùng cân bằng mới hình thành.
1. Giai đoạn chuyển tiếp: Giá di chuyển ra ngoài vùng cân bằng và đi tìm vùng giá trị mới.

Khi giai đoạn 4 kết thúc, thị trường lại trở về vị trí bắt đầu của một cấu trúc mới.

Điều này lặp lại không ngừng, trên mọi khung thời gian.

Bốn giai đoạn của Steidlmayer tương ứng với cấu trúc 5 giai đoạn của Wyckoff.

Wyckoff là người đi sâu vào phân tích kỹ thuật với những ý tưởng giống như các lý thuyết về thị trường đấu giá, mặc dù ông không biết những khái niệm này.

Ông đã chia cấu trúc thành 5 giai đoạn từ A đến E như sau:

Hình 5: Chia 5 giai đoạn Wyckoff

Giai đoạn |A|: Dừng xu hướng trước đó.
Giai đoạn |B|: Xây dựng nguyên nhân.
Giai đoạn |C|: Kiểm tra.
Giai đoạn |D|: Bắt đầu đổi xu hướng.
Giai đoạn |E|: Phát triển xu hướng.

Từ các phần sau, chúng ta sẽ cùng đi sâu vào năm giai đoạn này cùng với các cấu trúc của Wyckoff.

Lý thuyết đấu giá và ba quy luật Wyckoff sẽ là nền tảng quan trọng mà bất kỳ nhà đầu tư nào theo phương pháp Wyckoff cũng bắt buộc phải nắm vững.

5/5 - (1 bình chọn)

Chỉ báo JUKA tự động gắn nhãn swing, BOS, CHoCH, IDM và vùng cân bằng premium/discount trên biểu đồ BTC 4H

Đừng vẽ cấu trúc bằng tay nữa

Đây là JUKA trực tiếp trên BTC 4H — mọi swing, BOS, CHoCH, IDM và vùng cân bằng premium/discount đều được gắn nhãn tự động, theo thời gian thực.

Không bỏ lỡ cú phá vỡ nào. Không gắn nhãn sai. Không mất hàng giờ vẽ tay. Toàn bộ mã nguồn Trading Hub 3.0 (Pine Script v5) — sở hữu vĩnh viễn, $99 trả một lần. Hoặc $50/năm cho quyền truy cập invite-only trên TradingView.

Dùng thử miễn phí 3 ngày — liên hệ qua Telegram